کلاژن چیست؟ (تمام آنچه باید درباره کلاژن بدانید!)

کلاژن، پروتئینی است که در بدن انسان به طور طبیعی و به وفور یافت می‌شود و نقش حیاتی در سلامت پوست، استخوان‌ها، عضلات و تمام بافت‌های همبند دارد. از آنجا که این پروتئین، به صورت طبیعی در بدن تولید می‌شود، یکی از اجزای اصلی پوست، مو، ناخن‌ها و حتی مفاصل است. در دهه‌های اخیر، کلاژن به ‌عنوان یک عنصر مهم در فرمولاسیون محصولات مراقبتی پوست و مکمل‌های غذایی مطرح شده و توجه زیادی را به خود جلب کرده است. بسیاری از افراد، به‌ دنبال درک بهتر از کلاژن، فواید آن و روش‌های مصرف آن هستند. در این مطلب، به بررسی تمام ابعاد کلاژن، انواع مختلف آن، فواید آن برای پوست و منابع غذایی حاوی کلاژن خواهیم پرداخت.

کلاژن چیست؟

کلاژن یکی از مهم‌ترین پروتئین‌های ساختاری در بدن انسان است. این پروتئین، به‌ عنوان یک عامل استحکام‌بخش و نگهدارنده در بسیاری از بافت‌ها و اندام‌ها عمل می‌کند؛ در واقع، کلاژن بیش از 30 درصد از کل پروتئین‌های بدن انسان را تشکیل می‌دهد و بیش از 70 درصد از وزن خشک پوست، متعلق به این پروتئین است. پروتئین کلاژن به ‌طور طبیعی توسط سلول‌هایی به نام “فیبروبلاست‌ها” در پوست تولید می‌شود. کلاژن باعث می‌شود که پوست انعطاف‌پذیر، قوی و سالم بماند و نقش کلیدی در جلوگیری از چین و چروک، پیری زودرس و افتادگی پوست دارد. همچنین، کلاژن به حفظ سلامت مفاصل و استخوان‌ها کمک کرده و روند ترمیم بافت‌ها را سرعت می‌بخشد؛ اما این موضوع، همیشگی و دائمی نیست! با گذشت زمان و با افزایش سن، تولید کلاژن در بدن، به صورت خود به خود کاهش می‌یابد. این کاهش تولید کلاژن می‌تواند منجر به بروز مشکلاتی مانند چین و چروک، کاهش الاستیسیته پوست، آرتروز و برخی مشکلات مفصلی شود.

کلاژن

انواع کلاژن

کلاژن انواع مختلفی دارد که هر کدام از آن‌ها در بخش خاصی از بدن انسان، وظیفه ویژه‌ای را بر عهده دارند. تا به امروز، بیش از ۲۸ نوع کلاژن شناخته شده است، ولی پنج نوع اصلی آن در بدن انسان، بیشترین کاربرد را دارند:

کلاژن نوع اول

کلاژن نوع اول، به ‌عنوان رایج‌ترین نوع کلاژن در بدن شناخته می‌شود. این نوع کلاژن بیشتر در پوست، تاندون‌ها، رباط‌ها و استخوان‌ها یافت می‌شود. کلاژن نوع اول، وظیفه ایجاد استحکام و انعطاف‌پذیری پوست را برعهده دارد و از مهم‌ترین عوامل جوان‌سازی و پیشگیری از پیری پوست به شمار می‌آید. این نوع کلاژن همچنین در ترمیم بافت‌ها و جلوگیری از افتادگی پوست تأثیر بسزایی دارد.

کلاژن نوع دوم

کلاژن نوع دوم عمدتاً در غضروف‌ها و مفاصل بدن وجود دارد و نقش مهمی در سلامت مفاصل و کاهش درد مفصلی ایفا می‌کند. این نوع کلاژن به حفظ سلامت غضروف‌ها کمک کرده و از تخریب آن‌ها جلوگیری می‌کند.

کلاژن نوع سوم

کلاژن نوع سه معمولاً در کنار کلاژن نوع اول در پوست، عروق خونی، ریه‌ها و برخی اندام‌های دیگر وجود دارد. این نوع کلاژن به حفظ ساختار پوست و سایر بافت‌های بدن کمک می‌کند و نقش حیاتی در التیام زخم‌ها و بازسازی بافت‌ها دارد.

کلاژن نوع چهارم

کلاژن نوع چهار در پوست و دیگر بافت‌های همبند مانند غشاهای بافتی و چشم‌ها یافت می‌شود. این نوع کلاژن به ایجاد ساختار‌های فیبری و پشتیبانی از سایر انواع کلاژن کمک می‌کند.

کلاژن نوع پنجم

کلاژن نوع پنجم در بافت‌های سلولی مانند جفت‌ها، پوست و همچنین در ساختار عروق خونی موجود است. این نوع کلاژن، به ‌ویژه در دوران بارداری، نقش به شدت مهمی در سلامت جفت ایفا می‌کند.

فواید کلاژن برای پوست

کلاژن یکی از اصلی‌ترین عواملی است که به پوست ما شادابی، کشسانی و استحکام می‌بخشد. با گذشت زمان و کاهش تولید کلاژن در بدن، پوست دچار خشکی، چروک، افتادگی و سایر مشکلات می‌شود؛ از این رو، مصرف کلاژن می‌تواند فواید بسیار زیاد و گوناگونی برای پوست داشته باشد. در ادامه به برخی از مهم‌ترین این خواص اشاره خواهیم کرد.

کاهش چین و چروک‌های پوست

همانطور که پیش‌تر نیز به آن اشاره شد، کلاژن به‌ عنوان یکی از اجزای اصلی پوست، به حفظ انعطاف‌پذیری و استحکام آن کمک می‌کند. با کاهش تولید کلاژن در سنین بالاتر، پوست ممکن است دچار چین و چروک و خطوط ریز شود و به این ترتیب، اولین نشانه‌های پیری در پوست پدیدار شود. در چنین شرایطی، مصرف مکمل‌های کلاژن و یا استفاده از برخی محصولات مراقبتی فرموله شده با کلاژن، می‌تواند به تحریک تولید کلاژن جدید در پوست کمک کرده و از ایجاد چین و چروک جدید جلوگیری کند.

فواید کلاژن

افزایش کشسانی در پوست

رشته‌های پروتئینی کلاژن، نقش بسیار مهمی در حفظ کشسانی و سفتی پوست دارند. با افزایش سن و کاهش تولید کلاژن طبیعی، پوست ممکن است شل و افتاده شود. مصرف کلاژن در قالب مکمل، کرم‌ها و یا سرم‌های مخصوص، می‌تواند به تقویت پوست و حفظ ساختار آن کمک کند؛ به نحوی که پوست به ‌طور طبیعی سفت و جوان به نظر برسد.

بهبود رطوبت پوست

کلاژن می‌تواند به حفظ رطوبت در پوست کمک کرده و از خشکی پوست جلوگیری کند. مصرف کلاژن می‌تواند باعث تقویت لایه هیدرولیپیدیک پوست شده و به آن کمک ‌کند تا بتواند رطوبت بیشتری را در خود حفظ و نگهداری کند.

جوانسازی با مزوژل

کاهش سلولیت‌

سلولیت یکی از مشکلات شایع پوستی است که ممکن است افراد با سنین مختلف را درگیر کند. این مشکل، ناشی از تجمع چربی در لایه‌های زیرین پوست است. از آنجا که کلاژن می‌تواند به تقویت ساختار پوست کمک کند، می‌توان اینطور برداشت کرد که در نهایت، موجب کاهش نمایان شدن سلولیت‌ها خواهد شد و تا جای ممکن، ظاهر پوست را بهبود می‌بخشد؛ از این رو، ممکن است به افراد درگیر با این مسئله، توصیه شود که از مکمل‌ها و یا محصولات حاوی کلاژن استفاده کنند.

کمک به ترمیم زخم‌ها

کلاژن به بهبود سریع‌تر زخم‌ها و آسیب‌های پوستی کمک می‌کند. این پروتئین، در تسریع فرآیند بهبود و ترمیم بافت‌ها به شدت مؤثر بوده و به پوست کمک می‌کند تا سریع‌تر به حالت طبیعی بازگردد و به عبارتی، خود را در کوتاه‌ترین زمان ممکن، بازیابی کند.

منابع غذایی حاوی کلاژن

برای تقویت تولید کلاژن در بدن، مصرف مواد غذایی حاوی کلاژن یا مواد مغذی که به تولید کلاژن کمک می‌کنند، بسیار مهم و ضروری است. در این بخش، برخی از منابع غذایی مفید برای افزایش تولید کلاژن را معرفی خواهیم کرد.

منبع مهم اول: استخوان گاو و مرغ

آب‌ گوشت و یا سوپ‌های حاوی استخوان گاو یا مرغ، یکی از منابع غنی کلاژن هستند. این مواد غذایی، حاوی پروتئین کلاژن طبیعی بوده و مصرف آن‌ها می‌تواند موجب بیشتر شدن تولید کلاژن و در نتیجه، به افزایش سطح آن در بدن کمک کند.

منبع مهم دوم: ماهی و صدف‌ها

ماهی‌ها و صدف‌ها از جمله منابع غنی کلاژن هستند. ماهی‌هایی مانند سالمون و یا ماهی تن، غنی از اسیدهای چرب امگا 3 هستند که به تولید کلاژن کمک می‌کنند و منابع ویژه‌ای برای این پروتئین ارزشمند به شمار می‌آیند.

کلاژن موجود در ماهی

منبع مهم سوم: تخم‌ مرغ

تخم‌ مرغ به دلیل دارا بودن مقادیر بالای پروتئین و آمینو اسیدهای ضروری، یکی از منابع خوب برای تقویت کلاژن است. این منبع، به‌ ویژه برای افرادی که رژیم گیاه‌خواری دارند، بسیار مفید و کاربردی است.

منبع مهم چهارم: سبزیجات با برگ ‌سبز

سبزیجاتی مانند اسفناج که برگ‌های به رنگ سبز تیره دارند، از مواد مغذی مهمی مانند ویتامین C و آنتی‌اکسیدان‌های مختلف برخوردار هستند که از قضا به تولید کلاژن کمک قابل توجهی می‌کنند.

منبع مهم پنجم: میوه‌ها و مواد غذایی حاوی ویتامین C

میوه‌هایی مانند پرتقال، توت فرنگی، کیوی و یا مواد غذایی چون فلفل دلمه‌ای که حاوی مقادیر فراوانی ویتامین C هستند، به شدت در افزایش تولید کلاژن اثرگذار هستند.

میوه‌های ویتامین سی

بهترین محصول فرموله شده با کلاژن: سرم کلاژن یستی آمیتیس نیک دارو

سرم آب‌رسان کلاژن یستی، محصولی شگفت‌انگیز است که حتی می‌تواند رطوبت و شادابی را به پوست‌های به شدت خشک هم بازگرداند. این سرم با استفاده از عصاره‌های گیاهی، لطافت و نرمی را برای پوست شما به ارمغان می‌آورد و انتخابی عالی برای آب‌رسانی و جوان‌سازی پوست است. ترکیبات بسیار مؤثر این محصول که چنین اثربخشی فوق‌العاده‌ای را در آن به وجود آورده‌اند، به شرح زیر هستند:

  • کلاژن هیدرولیز شده که بتواند قدرت نفوذ بیشتری در پوست داشته باشد و بیشترین میزان تغییرات مثبت را ایجاد کند.
  • کافئین که بتواند گردش خون را در ناحیه استفاده شده افزایش داده و در کنار آن، پوست را کمی روشن‌تر و شفاف‌تر کند.
  • مالوس دومستیکا یا همان عصاره سیب وحشی که به استحکام و سفتی پوست کمک کند، حالت ارتجاعی آن را بهبود دهد و بتواند از پوست در مقابل آثار مخرب استرس اکسیداتیو و یا اشعه فرابنفش نور خورشید محافظت کند.

این محصول، کاربردهای متنوع دیگری نیز دارد که اصلی‌ترین آن‌ها، عبارت‌اند از:

  • قابلیت جایگزینی با پرایمر صورت
  • قابلیت استفاده در انواع فیشال
  • قابلیت مصرف پس از انواع روش‌های کلینیکی مانند آر اف فرکشنال، میکرونیدلینگ، میکرودرم ابریژن، درما اف و…

نکات بسیار مهم درباره کلاژن

برای داشتن پوستی سالم، شاداب و جوان، دانستن نکات زیر درباره کلاژن می‌تواند بسیار مفید و کاربردی باشد:

  • نکته اول: کلاژن به کاهش چین و چروک‌های پوستی کمک می‌کند.
    کلاژن نوع اول که در پوست موجود است، نقش اصلی در حفظ استحکام و کشسانی پوست دارد. با افزایش سن، تولید کلاژن کاهش می‌یابد که می‌تواند منجر به بروز چین و چروک و افتادگی پوست شود. برای مقابله با این اثرات، استفاده از مکمل‌های کلاژن، محصولات مراقبتی کلاژن‌دار یا مصرف غذاهای حاوی کلاژن، بسیار توصیه می‌شود.

  • نکته دوم: مصرف مکمل کلاژن می‌تواند سلامت مفاصل را بهبود بخشد.
    کلاژن نوع دوم که در غضروف‌ها نیز یافت می‌شود، به حفظ سلامت مفاصل و کاهش درد مفصلی کمک می‌کند. افرادی که با دردهای مفصلی مواجه هستند، می‌توانند از این دسته مکمل‌ها جهت کاهش علائم درد، استفاده کنند.

  • نکته سوم: کلاژن به ترمیم بافت‌ها کمک می‌کند.
    علاوه بر پوست، کلاژن در ترمیم سایر بافت‌ها و آسیب‌های بدنی نیز مؤثر است. مصرف کلاژن به تسریع فرآیند بهبودی زخم‌ها و آسیب‌های پوست کمک می‌کند.

  • نکته چهارم: ویتامین C برای تولید کلاژن ضروری است.
    ویتامین C یکی از ویتامین‌های ضروری برای تولید کلاژن در بدن است. مصرف میوه‌هایی مانند پرتقال، توت‌فرنگی و کیوی که سرشار از ویتامین C هستند، می‌تواند به افزایش تولید کلاژن طبیعی کمک کند.

  • نکته پنجم: با افزایش سن، کاهش تولید کلاژن طبیعی و گریز ناپذیر است.
    با گذشت زمان و افزایش سن، تولید کلاژن در بدن کاهش می‌یابد. این کاهش باعث می‌شود که پوست کم‌کم مواردی چون افتادگی را تجربه کند و به تبع آن چین و چروک‌ها ظاهر شوند. در چنین مواقعی، مکمل‌های کلاژن و محصولات مراقبتی حاوی کلاژن، می‌توانند این روند را به تأخیر بیندازند.

  • نکته ششم: عصاره استخوان، منبع غنی کلاژن است.
    عصاره تهیه شده از استخوان حیواناتی چون گاو، از منابع طبیعی کلاژن به شمار می‎‌آید که می‌تواند به تولید کلاژن در بدن کمک کند. این نوع کلاژن به راحتی توسط بدن جذب می‌شود و در نهایت، منجر به ترمیم بافت‌ها و تقویت پوست خواهد شد.

  • نکته هفتم: کلاژن برای رشد مو و ناخن‌ها مفید است.
    کلاژن علاوه بر کیفیت پوست، نقش مهمی در سلامت مو و ناخن‌ها ایفا می‌کند. مصرف کلاژن می‌تواند باعث تقویت موها، کاهش ریزش مو و افزایش ضخامت موهای نازک شود. افزون بر این‌ها، کلاژن می‌تواند استحکام ناخن‌ها را نیز تضمین کند.

  • نکته هشتم: منابع گیاهی نمی‌توانند به اندازه منابع حیوانی، کلاژن تولید کنند.
    در حالی که مصرف پروتئین‌های گیاهی برای سلامت بدن مهم است، کلاژنی که از منابع حیوانی به دست می‌آید، به‌ویژه عصاره استخوان و یا ماهی، غنی‌تر و قابل جذب‌تر است.

  • نکته نهم: مکمل کلاژن را با سایر مکمل‌ها ترکیب کنید.
    برای افزایش اثربخشی مصرف کلاژن، بهتر است آن را با مکمل‌هایی مانند ویتامین C، بیوتین و اسید هیالورونیک ترکیب کنید. این ترکیب می‌تواند به تقویت تولید کلاژن در بدن و بهبود کیفیت پوست کمک کند.

  • نکته دهم: تأثیر کلاژن در بهبود سلولیت را دست کم نگیرید.
    کلاژن با تقویت ساختار پوست، می‌تواند به کاهش نمایان شدن سلولیت‌ها کمک کند. این پروتئین به پوست، استحکام بخشیده و از ایجاد ناهماهنگی‌های زیر پوست جلوگیری می‌کند.

کلام پایانی

کلاژن یک پروتئین حیاتی است که به حفظ سلامت و زیبایی پوست کمک می‌کند. با افزایش سن، تولید کلاژن کاهش می‌یابد و این موضوع می‌تواند به بروز مشکلات پوستی مختلف، منجر شود. خوشبختانه، با مصرف مکمل‌های کلاژن، استفاده از محصولات مراقبتی حاوی کلاژن و تغذیه مناسب، می‌توان به حفظ سطح کلاژن در بدن کمک کرد و از پیری زودرس پوست جلوگیری نمود. با استفاده از منابع غذایی غنی از کلاژن و مواد مغذی که به تولید آن کمک می‌کنند نیز می‌توانید پوستی سالم، شاداب و جوان داشته باشید و تولید کلاژن در بدن را چندین برابر کنید.

سؤالات متداول در مورد کلاژن؟

آیا مصرف کلاژن برای پوست مفید است؟

بله! کلاژن برای پوست بسیار مفید است. مصرف کلاژن می‌تواند به کاهش چین و چروک، افزایش کشسانی پوست و حفظ رطوبت آن کمک کند.

کلاژن به سلامت مفاصل کمک می‌کند و می‌تواند درد مفصلی را کاهش دهد. این پروتئین به حفظ ساختار غضروف‌ها و جلوگیری از تخریب آن‌ها کمک می‌کند.

پاسخ، مثبت است. می‌توان کلاژن را از طریق غذاهایی مانند عصاره تهیه شده از استخوان، ماهی، تخم ‌مرغ و سبزیجات با برگ سبز تیره دریافت کرد.

مصرف کلاژن، به ‌طور کلی بی‌خطر است؛ اما در برخی افراد ممکن است عوارضی مانند مشکلات گوارشی یا حساسیت‌های پوستی ایجاد کند.