هر آنچه باید در مورد عوارض یائسگی بر روی پوست بدانید!

بدن خانم‌ها با نزدیک شدن هر چه بیشتر به دوران یائسگی و کاهش شدید هورمون استروژن، دچار تغییرات گسترده‌ای می‌شود و به تبع، پوست نیز از آن بی‌بهره نخواهد بود. جالب است بدانید که هورمون استروژن، نقش کلیدی در حفظ رطوبت و تولید کلاژن دارد و کاهش آن منجر به بروز نشانه‌های پیری زودرس و ایجاد تغییرات قابل توجهی در بافت پوست می‌شود. مطالعات گوناگون نشان می‌دهند که در ۵ سال نخست پس از یائسگی، زنان حدود ۳۰٪ کلاژن خود را از دست می‌دهند و هر سال پس از آن نیز به ‌طور متوسط، ۲٪ دیگر از میزان آن کاهش می‌یابد. این کاهش کلاژن، منجر به نازک‌تر شدن پوست، کاهش خاصیت ارتجاعی و ایجاد چین و چروک‌های جدید می‌شود؛ اما این همه ماجرا نیست. در کنار تغییرات کلاژنی، افت سطح استروژن می‌تواند پوست را خشک‌تر و شکننده‌تر کند؛ به طوری که با کاهش سطح هورمون‌ها، پوست خشک، شل و نازک می‌شود و حتی ممکن است فرد، متوجه رشد بیشتر موهای زائد صورت و از طرفی کاهش رشد موهای سر شود. در ادامه این مطلب، تلاش شده است تا اصلی‌ترین معضلات پوست در مواجهه با این مرحله مهم از زندگی خانم‌ها به طور کامل بررسی شود.

تأثیرات کاهش استروژن بر پوست

نازک شدن و افتادگی پوست:  هورمون استروژن باعث تحریک سلول‌های سازنده کلاژن می‌شود. با افت شدید این هورمون در زمان یائسگی، تولید کلاژن با سرعت زیادی کاهش می‌یابد؛ به گونه‌ای که بنا بر گفته متخصصان پوست، زنان می‌توانند در ۵ سال اول یائسگی تا ۳۰ درصد کلاژن خود را از دست بدهند. این امر باعث می‌شود پوست نازک‌تر شده و خاصیت ارتجاعی خود را به وضوح از دست بدهد. نتیجه‌ مشهود این تغییرات، افتادگی خفیف تا متوسط پوست و تشدید چین و چروک‌های میمیک (مثل خطوط خنده و اخم) است. علاوه بر این، کاهش کلاژن باعث می‌شود پوست کم‌تر توانایی ترمیم پس از آسیب را داشته باشد و به این ترتیب، زخم‌ها و آسیب‌های پوستی، طبیعتاً زمان بیشتری برای بهبودی و بازیابی خود نیاز دارند.

خشکی پوست:  یکی از شایع‌ترین عوارض پوستی در زمان یائسگی، خشکی پوست است. مطالعات نشان می‌دهند که هم‌زمان با افت استروژن، توانایی پوست در حفظ رطوبت به شدت کاهش می‌یابد. امراض، اغلب با خشکی همراه است و خشکی پوست نیز یکی دیگر از عارضه‌های شایع در دوران یائسگی است. پوست در این دوران بسیار خشک، بی‌رمق و خشن می‌شود و این خشکی در هوای سرد یا برخی شرایط محیطی دیگر نیز تشدید خواهد شد.

آیا

حساسیت و نازکی بیشتر:  بدیهی است که پوست نازک‌تر در برابر عوامل محیطی آسیب‌پذیرتر می‌شود. به ‌دلیل کاهش کلاژن و الاستین، پوست پس از یائسگی آسیب‌پذیر‌تر و حساس‌تر می‌گردد. پوست شل و خشک پس از یائسگی معمولاً به آفتاب، تغییرات دما و تماس با مواد شیمیایی حساس‌تر است. یکی از عواقب مهم این مسأله این است که پوست نازک‌تر، سریع‌تر کبود می‌شود و در پی آن به شدت  به عوامل خارجی مانند نور خورشید و مواد شیمیایی حساس‌تر می‌شود.

بروز چین و چروک و کاهش حجم پوست: کاهش کلاژن و چربی زیر پوست باعث می‌شود چروک‌های سطحی عمیق‌تر شوند و وضعیت پوست شل‌تر به‌ نظر برسد. در واقع، پوست زنان در پنج سال نخست پس از یائسگی حدود ۳۰٪ کلاژن خود را از دست می‌دهد و در سال‌های بعد حدود ۲٪ در سال کم‌تر می‌شود. در نتیجه، خطوطی که قبلاً با حرکت عضلات صورت ظاهر می‌شدند، با مرور زمان دائمی می‌شوند. با کاهش کلاژن پوست، قابلیت ارتجاعی آن نیز کم‌تر شده و پوست دچار شل‌ شدگی و افتادگی خواهد شد.

پیدایش لکه‌های پوستی و تیرگی:  کاهش هورمون‌ها اثر پیری زودرس را تشدید می‌کند. زنان میانسال ممکن است متوجه لکه‌های قهوه‌ای (لک‌های ناشی از آفتاب) یا لکه‌های پیری در نواحی باز، دست‌ها و صورت شوند. افرادی که در جوانی مدام در معرض آفتاب بوده‌اند این نشانه‌ها را به میزان شدیدتری تجربه می‌کنند؛ بنابراین بروز لکه‌های پوستی یکی دیگر از عوارض شایع دوران یائسگی است.

 

ترمیم دیرتر و به دنبال آن، آسیب‌دیدگی بیشتر:  هورمون‌ها و به ‌ویژه استروژن در ترمیم و بازسازی پوست نقش بسیار مهم و کلیدی دارند. پس از یائسگی به ‌دلیل کمبود استروژن و کلاژن، توانایی پوست برای بهبود زخم و التهاب به میزان قابل توجهی کاهش می‌یابد. همانطور که اشاره شد، پس از یائسگی کلاژن‌سازی کاهش پیدا کرده و این موضوع باعث می‌شود که زخم‌ها دیرتر خوب شوند.

 

افزایش موهای زائد صورت و ریزش موکاهش استروژن موجب برتری اثر آندروژن‌ها (هورمون‌های مردانه) می‌شود. این تغییر باعث افزایش رشد موهای ضخیم و تیره در صورت (به ویژه در نواحی زیر چانه و بالای لب) و در عین حال، کاهش رشد موهای سر می‌شود. این پدیده ممکن است برای بسیاری از زنان به شدت نگران‌کننده باشد.

تأثیر یأسگی بر پوست

بهترین روش‌های مراقبت از پوست در دوران یائسگی

برای به حداقل رساندن این تغییرات، باید مراقبت‌های ویژه‌ای از پوست انجام داد. نکات مهم در این راستا شامل موارد زیر است:

رعایت رژیم غذایی سرشار از ترکیبات آنتی‌اکسیدانی و پروتئین‌ها:  تغذیه مناسب، پایه‌ سلامت پوست و به طور کلی، سلامت بدن است. مصرف میوه‌ها و سبزیجات رنگی که سرشار از ویتامین‌ها و ترکیبات مفید آنتی‌اکسیدانی است، می‌تواند به مقابله با رادیکال‌های آزاد کمک کند. پروتئین کافی (گوشت بدون چربی، ماهی، تخم ‌مرغ، حبوبات و…) نیز آمینواسیدهای لازم برای تولید کلاژن را فراهم می‌کند.

مصرف فراوان آب و هیدراته نگه داشتن کل بدن از جمله پوست:  با توجه به تمایل پوست به خشکی در این زمان، باید هیدراتاسیون بدن را بیش از پیش جدی گرفت. بسیار مهم است که در هر سنی، هر روز به ‌مقدار کافی آب بنوشید و از کرم‌های مرطوب‌کننده قوی حاوی هیالورونیک اسید متناسب با نوع پوست خود استفاده کنید. هیالورونیک اسید مولکولی است که آب را در پوست حفظ می‌کند و به رفع دهیدراتگی ناشی از عوامل گوناگون، کمک شایانی می‌کند. بنابراین، محصولات پوستی یا مکمل‌های دارای هیالورونیک اسید می‌توانند پوست شما را از خشکی نجات دهند.

آیا یائسگی باعث پیری پوست میشود؟

استفاده منظم از کرم‌ها و محصولات ضد آفتاب:  نور خورشید یکی از مهم‌ترین عوامل پیری پوست است. در دوران یائسگی احتمال بروز لکه‌های پیری و آسیب‌های ناشی از تابش مستقیم اشعه UV  بسیار افزایش می‌یابد. استفاده روزانه از کرم ضد آفتاب با SPF بالا، حتی در روزهای ابری ضروری است تا از تشدید لک‌ها و سایر آسیب‌های ناشی از اشعه‌های مضر نور خورشید جلوگیری شود.

استفاده از محصولات مراقبت از پوست با ترکیبات فعال مؤثرکرم‌ها و سرم‌های ضد پیری حاوی مواد مفیدی همچون رتینول (ویتامینA)، ویتامین C، پپتیدها و اسید هیالورونیک برای کاهش چین و چروک و تحریک تولید کلاژن توصیه می‌شوند. به ‌عنوان مثال، استفاده از محصولات حاوی رتینول به تدریج کلاژن‌سازی پوست را تحریک کرده و اسید هیالورونیک رطوبت عمقی را تأمین می‌کند. همچنین، کرم‌های دور چشم با پپتید یا رتینول اختصاصی می‌توانند از به وجود آمدن چین ‌و چروک در نواحی اطراف چشم پیشگیری کنند.

ورزش منظم و مدیریت استرس:  ورزش مداوم باعث افزایش گردش خون در پوست شده و اکسیژن و مواد مغذی بیشتری را به پوست می‌رساند. همچنین ورزش به تعادل هورمونی کمک کرده و استرس را به شدت کاهش می‌دهد. از طرف دیگر، استرس و اختلال خواب شایع در یائسگی می‌توانند به تشدید مشکلات پوستی منجر شوند (کاهش ترمیم شبانه پوست و افزایش شدت چین و چروک‌ها). مدیتیشن، یوگا و خواب کافی، افزون بر تأثیری که در کنترل و مدیریتسطح استرس دارند، به بهبود ظاهر پوست نیز به شدت کمک می‌کنند.

مصرف سویا و فیتواستروژن‌ها:  سویا حاوی فیتواستروژن‌هایی است که ساختاری شبیه استروژن دارند. مصرف سویا یا محصولات حاوی ایزوفلاون سویا می‌تواند تأثیر کاهش استروژن را اندکی جبران کرده و عوارض پوستی ناشی از آن را کاهش دهد. تحقیقات مختلف نشان داده‌اند که فیتواستروژن سویا می‌تواند رطوبت و کلاژن پوست را افزایش دهد.

پرهیز از مصرف مواد حساسیت‌زا: با توجه به حساس‌تر شدن پوست، از مصرف محصولات حاوی عطر، الکل یا ترکیبات تحریک‌کننده خودداری کنید. توصیه می‌شود که تا حد امکان از شوینده‌ها و مرطوب‌کننده‌های فاقد سولفات و ملایم استفاده کنید. شست‌وشو با محصولات ملایم و به ‌دنبال آن تونر و کرم مغذی، می‌تواند رطوبت طبیعی پوست را حفظ کرده و شادابی را به آن بازگرداند.

مکمل‌های مفید برای پوست در دوران یائسگی

علاوه بر مراقبت‌های بالا، استفاده از برخی مکمل‌های غذایی نیز می‌توانند به حفظ سلامت پوست در این برهه کمک کنند:

مکمل Fine Collagen آمیتیس نیک دارو: یکی از محصولات مؤثر در این زمینه، مکمل فاین کلاژن شرکت آمیتیس نیک دارو است. این مکمل، حاوی کلاژن هیدرولیز شده است که به بهبود ساختار پوست به شدت کمک می‌کند. همچنین هیالورونیک اسید، کوآنزیم Q10، ویتامین C و بیوتین دارد و به دلیل این فرمول منحصر به ‌فرد، با افزودن این مکمل به سبد غذایی خود می‌توانید تمام نیازهای پوست، مو و ناخن‌تان را در دوران یائسگی تأمین کنید.  از فواید دیگر این مکمل می‌توان به چنین مواردی هم اشاره کرد: افزایش آبرسانی و شادابی پوست، کاهش چین و چروک‌های ظریف، تقویت ساختار کلاژن پوست و کمک به رشد بهتر و قوی‌تر مو و ناخن‌ها. برای مصرف این مکمل باید یک ساشه از آن را در لیوان آب حل کرده و به صورت روزانه، صبح و شب با معده خالی، بنوشید. مصرف منظم این مکمل می‌تواند به مرور چین ‌و چروک‌ها را کاهش داده و طراوت را به پوست بازگرداند. برای آشنایی بیشتر با فاین کلاژن با ما همراه شوید.

محصول فاین کلاژن از شرکت آمیتیس نیک دارو

مکمل آشواگاندا آمیتیس نیک دارو: آشواگاندا یک گیاه دارویی با خواص آداپتوژنیک است که کپسول آن توسط شرکت آمیتیس نیک دارو عرضه می‌شود. این گیاه در طب سنتی هند (آیورودا) به عنوان تقویت‌کننده سلامت عمومی شناخته شده و به بدن کمک می‌کند تا استرس‌های جسمی و روانی را بهتر تحمل و مدیریت کند. از کاربردهای اصلی مکمل آشواگاندا می‌توان به کاهش استرس و اضطراب، بهبود کیفیت خواب و تقویت سیستم ایمنی اشاره کرد. با توجه به اینکه استرس و تغییرات هورمونی در دوران یائسگی به ‌طور قابل‌ توجهی افزایش می‌یابد، استفاده از مکمل‌های آشواگاندا می‌تواند مفید باشد. همچنین مطالعات نشان داده‌اند که آشواگاندا با تنظیم سطح هورمون‌ها می‌تواند علائم یائسگی را نیز کاهش دهد. در یک مطالعه‌ ۸ هفته‌ای، مصرف ۳۰۰ میلی‌گرم عصاره ریشه آشواگاندا به صورت دو بار در روز، کیفیت زندگی زنان یائسه را بهبود بخشید و علائم جسمی و روانی یائسگی را کاهش داد. روش مصرف پیشنهادی این مکمل معمولاً به میزان یک یا دو کپسول ۳۰۰ میلی‌گرمی، دو بار در روز (صبح و شب) توصیه می‌شود. نتیجه حاصلاز مصرف آن، ترکیبی از آرامش بیشتر، خواب منظم‌تر و تعادل هورمونی است که به طور غیر مستقیم به سلامت بهتر پوست نیز کمک شایانی می‌کند. برای آشنایی با خواص آشواگاندا مقاله‌ی “خواص مکمل آشواگاندا که هرگز نمی‌دانستید!

عکس تبلیغاتی مکمل آشواگاند مکملی گیاهی از شرکت آمیتیس نیک دارو

کلام پایانی و جمع‌بندی

دوران یائسگی بخشی طبیعی از زندگی هر زنی است که خود را با ایجاد یک سری تغییرات جسمی و پوستی و البته روحی به فرد نشان می‌دهد. کاهش استروژن مهم‌ترین رخداد این دوره است و باعث نازکی، خشکی و کاهش نشاط پوست می‌شود؛ اما این تغییرات با مراقبت مناسب، رعایت رژیم غذایی صحیح و استفاده از مکمل‌های مفید قابل کنترل هستند. آبرسانی کافی، تغذیه متعادل، استفاده از کرم‌ها و محصولات ضد آفتاب و جوان‌ساز و اصلاح سبک زندگی (خواب منظم، ورزش، کنترل و مدیریت میزان استرس) در کنار مکمل‌هایی مانند فاین کلاژن شرکت آمیتیس نیک دارو و همچنین مکمل آشواگاندا این شرکت، می‌تواند به حفظ جوانی و سلامت پوست در دوران یائسگی کمک کند. با ادامه مراقبت‌های پوستی و پذیرش حمایت‌های تغذیه‌ای و پزشکی، می‌توان از عوارض پیری زودرس به میزان زیادی پیشگیری کرده و پوستی سالم‌تر و شاداب‌تر داشت. برای کسب اطلاعات بیشتر مقاله‌ی “مبارزه با پیری پوست در دوران یائسگی” پیشنهاد میشود.

سؤالات متداول (FAQ)

تأثیر اصلی یائسگی بر روی پوست چیست؟

اصلی‌ترین تأثیر یائسگی بر پوست که به دنبال کاهش استروژن رخ می‌دهد، کاهش چشم‌گیر تولید کلاژن در پوست است. این تغییرات منجر به نازک‌تر شدن پوست، کاهش خاصیت ارتجاعی و ایجاد چین و چروک می‌شود. همچنین خشکی و حساس شدن پوست در این دوران تشدید می‌شود.

برای مقابله با خشکی پوست در یائسگی، توصیه می‌شود از محصولات مرطوب‌کننده قوی به ویژه محصولاتی که حاوی هیالورونیک اسید هستند، استفاده کنید. مصرف آب کافی، استفاده از تونر پس از شست‌وشوی صورت و رعایت رژیم غذایی حاوی اسیدهای چرب مفید (مانند امگا-۳) نیز به حفظ رطوبت پوست کمک می‌کند. علاوه بر این، استفاده منظم از کرم ضد آفتاب از تشدید خشکی و ایجاد آسیب‌های ناشی از آفتاب جلوگیری می‌کند.

مکمل‌های کلاژن خوراکی مانند فاین کلاژن آمیتیس نیک دارو ممکن است به تأمین آمینواسیدهای لازم برای ساخت پروتئین کلاژن در پوست کمک کنند. هر چند شواهد علمی قطعی در این زمینه هنوز محدود است، ولی مصرف این مکمل‌ها همراه با رژیم غذایی مناسب می‌تواند باعث بهبود کیفیت و قوام بیشتر پوست و کاهش چین‌ و چروک‌های ظریف شود. در هر صورت، نباید تنها به مکمل‌ها اکتفا کرد و باید از محصولات ضد آفتاب و محصولات فعال‌ساز کلاژن‌ مانند محصولات حاوی رتینول و ویتامین C نیز استفاده نمود.

آشواگاندا یک گیاه آداپتوژن است که با کاهش سطح کورتیزول (هورمون استرس) و تعدیل هورمون‌ها، به کاهش علائم یائسگی کمک می‌کند. مطالعات نشان داده‌اند که مصرف منظم آشواگاندا، علائم جسمی و روحی یائسگی را بهبود بخشیده و کیفیت زندگی را افزایش می‌دهد. این گیاه می‌تواند اضطراب و استرس را کاهش داده و به خواب بهتر و شادابی بیشتر پوست کمک کند.

اگرچه تغییرات پوست در دوران یائسگی به ‌صورت طبیعی رخ می‌دهد، ولی با رعایت مراقبت‌های پوستی و سبک زندگی سالم می‌توان بسیاری از این تغییرات را بهبود و تا حد بسیار زیادی کاهش داد. با استفاده مداوم از ضد آفتاب، مرطوب‌کننده و محصولات ضد پیری و همچنین داشتن برنامه تغذیه‌ای درست، می‌توان روند پیری پوست را کند کرد. تغییرات جدی‌تر مانند چروک‌های عمیق یا افتادگی پوست نیز ممکن است تا حدی ماندگار باشند، اما روش‌های درمانی پوستی مانند لیزر یا تزریق هم می‌توانند آن‌ها را اصلاح کنند. در مجموع، پیشگیری و مراقبت مناسب می‌تواند اثرات منفی یائسگی روی پوست را به حداقل برساند.