جراحیهای دهان و فک و صورت (مواردی از قبیل کشیدن دندان عقل، جراحیهای پریودنتال، قرار دادن ایمپلنت و پیوندهای بافتی)، همیشه با درجاتی از التهاب، درد، تورم همراه هستند و همواره نیاز به ترکیبی جهت تسریع ترمیم بافت در این زمینه احساس میشود. هرچند تکنیکهای جراحی و مراقبتهای پس از عمل، تا به امروز بهبود چشمگیری داشتهاند، اما پزشکان و بیماران به دنبال روشهای تکمیلی و کمخطر جهت تسریع بهبودی، کاهش درد و تورم و کوتاه کردن دوره نقاهت هستند. یکی از ترکیباتی که در سالهای اخیر توجه زیادی به خود جلب کرده، بروملین (Bromelain) است؛ همان آنزیم استخراجشده از ساقه و میوه آناناس که خواص ضد التهابی و ترمیمکنندگی عالی آن، پشتوانه مطالعاتی قوی و متعددی دارد. در این مطلب، به صورت جامع، نقش بروملین در بهبود و ترمیم زخمهای دهانی بررسی میشود. شواهد بالینی و مرور مطالعات علمی ارائه خواهد شد، مکانیسمهای اثر بروملین توضیح داده میشود، مزایا و محدودیتهای استفاده از آن در حیطه دندانپزشکی مطرح خواهد شد و در نهایت، مکملی فوقالعاده در این زمینه، معرفی میکنیم و به کاربردهای آن در شرایط و موقعیتهای مهم، خواهیم پرداخت.
بروملین مجموعهای از آنزیمهای پروتئولیتیک (پروتئازها) است که عمدتاً از ساقه و میوه آناناس استخراج میشود. این آنزیمها از بیش از یک قرن پیش، شناخته شده و در طب سنتی و پزشکی نوین کاربردهای متعددی یافتهاند. مطالعات نشان میدهند که بروملین خواص ضد التهابی، کاهش تورم، ضد فیبروز داشته و در تسریع فرایندهای ترمیم بافت، نقش بسزایی ایفا میکند.
بروملین تاکنون به اشکال مختلف خوراکی (کپسول یا قرص) و به صورتهای موضعی نیز عرضه شده است. در اروپا و برخی کشورها، استفاده از بروملین برای موارد مرتبط با جراحی و درمان التهابات پس از ضربه یا جراحی، به شدت مورد توجه و استقبال واقع شده است.
بروملین از طریق چند مکانیسم مختلف میتواند روند ترمیم زخم را تسریع کند. به بیانی ساده، این مکانیسمها عبارتاند از:
در مجموع، ترکیب خواص ضد التهابی، پروتئولیتیک و تأثیر بر میکروچرخه خونرسانی، بروملین را به یک کاندید مناسب برای کمک به التیام زخمها در تمام دنیا تبدیل کرده است.
در سالهای اخیر، مطالعات متعددی در قالب کارآزماییهای بالینی، مرورهای سیستماتیک و بررسیهای آزمایشگاهی، به بررسی اثرات بروملین بر ترمیم زخم و نتایج پس از عمل پرداختهاند. نکات مهم حاصل از شواهد موجود را میتوان اینگونه خلاصه کرد:
به طور خلاصه میتوان ادعا کرد شواهد علمی نشان میدهد که بروملین پتانسیل کمک به بهبود زخمهای نرمتنی از جمله برخی زخمهای دهانی را دارد؛ با این وجود، پروتکلهای دوز، زمانبندی و ترکیب با سایر درمانها در مطالعات مختلف متفاوت بوده و برای توصیههای دقیقتر نیاز به مطالعات گستردهتر و استانداردتر وجود دارد.
یکی از پرسشهای پرتکرار این است که آیا بروملین میتواند جایگزین داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی یا همان NSAIDs شود یا خیر. برخی مطالعات نشان میدهند که:
بروملین خاصیت ضد التهابی قابل توجهی داشته و در برخی مدلها اثر ضد التهابی آن با NSAIDها قابل قیاس است؛ این در حالی است که بروملین معمولاً عوارض گوارشی و قلبی-عروقی وابسته به NSAIDها را ندارد و یا دستکم به مراتب، کمتر است. با این حال، بروملین نیز میتواند در برخی موارد با داروها تداخل ایجاد کند و در این زمینه، باید جانب احتیاط رعایت شود. بنابراین، بروملین را میتوان به عنوان یک گزینه تکمیلی یا جایگزین موقتی در برخی بیماران در نظر گرفت؛ ولی استفاده همزمان یا جایگزینی کامل با NSAIDها باید به طور کامل، تحت نظر پزشک انجام شود.
در این بخش، به کاربردهای عملی و شواهد مرتبط با برخی از رایجترین جراحیهای دهانی پرداخته میشود.
جراحی دندان عقل، به ویژه مولرهای نهفته یا نیمهنهفته، اغلب با درد، تورم و محدودیت باز شدن دهان همراه است. مطالعات متعدد نشان دادهاند که مصرف خوراکی بروملین میتواند این عوارض پس از عمل را کاهش داده و به بهبود کیفیت زندگی بیمار کمک کند. برخی کارآزماییها، کاهش میزان درد و تورم و کاهش نیاز به داروهای مسکن را گزارش کردهاند. با این وجود، میزان اثربخشی بسته به دوز و مدت مصرف متفاوت بوده و در مطالعات گوناگون از دوزهای متفاوتی استفاده شده است.
در جراحیهای لثه و پیوندهای بافت نرم، کنترل التهاب و ورم و تسریع التیام، اهمیت بسزایی دارد. کارآزماییهای اخیر نشان دادهاند که ادغام بروملین به عنوان مکمل، میتواند التهاب پس از عمل را کاهش داده و در تسریع بهبود زخم و کاهش درد به شدت مؤثر عمل کند. یک مطالعه منتشرشده در حوزه دهان و دندان، بر اثرات مثبت بروملین در عملهای پریودنتال تأکید بسیار زیادی کرده است.
در کاشت ایمپلنت، جلوگیری از التهاب پیرامون ایمپلنت و تسریع فرایند ادغام استخوان، بسیار مهم است. برخی شواهد مقدماتی نشان میدهند بروملین میتواند در کاهش تورم و التهاب پس از جراحی ایمپلنت، بسیار مؤثر باشد و به بیمار در بازگشت سریعتر به فعالیتهای روزانه کمک کند. با این حال، برای نتیجهگیری قطعیتر نیاز به مطالعات کنترلشده بزرگتری وجود دارد.
در برخی مطالعات، مصرف بروملین پس از پیوندهای آلوئولار با هدف حفظ ارتفاع استخوان و بهبود پارامترهای بافت نرم بررسی شده است. نتایج اولیه، امیدوارکننده است؛ اما نیاز به تحقیقات بیشتر و طولانی مدت در این خصوص، احساس میشود.
پیناهیل، محصول شرکت آمیتیس نیک دارو، به عنوان یک مکمل حاوی بروملین در بازار ایران معرفی شده است و بر اساس اطلاعات منتشرشده، برای سرعت بخشیدن به روند بهبودی زخمها، کاهش درد، کاهش ورم و بهبود وضعیت پس از عملهای جراحی کوچک مانند کشیدن دندان عقل، بسیار مناسب است. در ادامه، به صورت دقیقتر به کاربردهای این مکمل بسته به شرایط مختلف، میپردازیم.
مطالعات بالینی نشان دادهاند که پیناهیل (بروملین خوراکی) میتواند پس از کشیدن دندان عقل به کاهش درد و ورم، کمک بسیار زیادی کرده و اغلب، نیاز به مسکن را کاهش دهد؛ بنابراین، استفاده از یک مکمل استاندارد حاوی بروملین مانند پیناهیل، میتواند به عنوان یک اقدام تکمیلی جهت کنترل علائم پس از عمل، مؤثر واقع شود. با این حال، مقدار دقیق دوز، زمان شروع مصرف و طول دوره درمان باید براساس توصیه دندانپزشک شما تعیین شود.
در مطالعات بالینی برای اثرات سیستمیک بروملین، اغلب مصرف ۴۰۰ تا ۵۰۰ میلیگرم در روز تأیید است. در عمل بالینی، بسیاری از پزشکان، شروع مصرف را از روز عمل یا روز بعد از آن، توصیه میکنند و ادامه مصرف، به مدت ۳ الی ۷ روز، بر اساس شدت التهاب، متداول است؛ اما تأکید میشود که قبل از آغاز مصرف حتماً با جراح یا دندانپزشک مشورت شود.
هشدار ویژه: در مواردی که بیمار، داروهای رقیقکننده خون (مانند وارفارین، آسپرین در دوزهای درمانی یا دیگر عوامل ضد انعقادی) مصرف میکند، یا اختلالات انعقادی دارد، مصرف بروملین ممکن است خطر خونریزی را افزایش داده یا با داروهای دیگر تداخل ایجاد کند؛ بنابراین، حتماً باید پیش از شروع، موضوع با پزشک یا دندانپزشک در میان گذاشته شود. برخی منابع عمومی توصیه میکنند در صورتی که قصد جراحی دارید، مصرف بروملین را پیش از عمل قطع کنید؛ اما در عملهای دهانی که هدف، کاهش التهاب و درد پس از عمل است، تصمیم به قطع یا شروع، بر اساس نظر پزشک اتخاذ میشود.
ایمپلنت دندانی نیازمند مراقبت دقیق پیش و پس از جراحی است تا التهاب، محدود بماند و فرایند ادغام استخوان (osseointegration) به خوبی رخ دهد. نقش مکملهایی مانند بروملین در این زمینه، بیشتر به عنوان گزینهای کمکی، در کاهش ورم و تسریع بهبودی بافت، مطرح میشود.
نکته: در صورتی که جراح، تصمیم به استفاده از آنتیبیوتیک یا داروهای دیگر گرفته باشد، برنامه مصرف مکمل باید با داروهای دیگر هماهنگ شود تا از بروز تداخلات احتمالی، جلوگیری شود. در هر حال، استفاده از پیناهیل به عنوان مکمل، میتواند مزیت بزرگی همچون کاهش نیاز به مسکنهای قویتر داشته باشد.
در سایر جراحیهای دهان، مانند جراحیهای پریودنتال، برداشت کیستهای کوچک، پیوند بافت نرم و استخوان و سایر اقدامات جزئی تا متوسط، بروملین ممکن است نقش حمایتی داشته باشد:
در نهایت، پیناهیل برای کمک به کاهش علائم التهابی و تسریع التیام پس از بسیاری از عملهای دندانپزشکی، بسیار کاربردی است؛ به شرط اینکه با پزشک مربوطه هماهنگ و بر اساس وضعیت پزشکی فرد استفاده شود.
دوز مصرف: در مطالعات بالینی متنوعی که در زمینه ترمیم زخم یا کاهش درد پس از جراحی انجام شدهاند، دوزهای خوراکی بروملین از حدود ۲۰۰ تا ۱۰۰۰ میلیگرم در روز گزارش شدهاند. بسیاری از کارآزماییها اثربخشی را با دوز حدود ۵۰۰ میلیگرم در روز گزارش کردهاند.
مدت مصرف: طول مدت مصرف در مطالعات، معمولاً از ۳ تا ۱۴ روز پس از عمل، متغیر بوده است. برای عوارض حاد پس از جراحی، اغلب دوره ۳ تا ۷ روز اختصاص داده میشود و برای تسریع ترمیمهای پیچیدهتر دوره طولانیتری (تا دو هفته) گزارش شده است. تعیین مدت دقیق باید بر اساس شدت عمل، نظر جراح و پاسخ بیمار تنظیم شود.
پیشنهاد عمومی:
بروملین به طور کلی مادهای نسبتاً ایمن تلقی میشود؛ اما چند نکته مهم ایمنی در خصوص آن وجود دارد که در ادامه به آنها اشاره میشود:
بروملین به عنوان یک آنزیم پروتئولیتیک استخراجشده از آناناس، در مطالعات متعدد مورد بررسی قرار گرفته است. این مطالعات، نشان دادهاند که بروملین میتواند التهاب، درد و ورم را در بسیاری از زمینههای جراحی، کاهش دهد و به فرایند ترمیم زخم کمک کند. در حوزه دندانپزشکی، به ویژه در جراحیهای رایج مانند کشیدن دندان عقل، جراحیهای پریودنتال و برخی اقدامات از قبیل ایمپلنت دندان، شواهد نشان میدهد که مصرف خوراکی بروملین میتواند به کنترل بهتر علائم پس از عمل و بهبود کیفیت بهبودی منجر شود. اگرچه جهت تعیین پروتکلهای دقیقتر و توصیههای گستردهتر لازم است مطالعات بزرگتر و با کیفیت بالاتر در این زمینه صورت گیرد.
پیناهیل شرکت آمیتیس نیک دارو، یکی از مکملهای فوقالعاده حاوی بروملین موجود در بازار ایران است که به عنوان یک گزینه عالی برای تسریع روند بهبودی زخمهای دهانی و کاهش درد و ورم پس از عمل معرفی شده است. استفاده از چنین مکملهایی میتواند در کنار مراقبتهای استاندارد پس از جراحی مفید باشد؛ اما همواره باید با نظر دندانپزشک یا جراح و با توجه به شرایط پزشکی فرد مورد استفاده قرار گیرد. برای اطلاعات بیشتر مقالهی”با جدیدترین کاربردهای پیناهیل آشنا شوید!” را مطالعه کنید.
بروملین از طریق کاهش التهاب، کمک به از بین بردن بافت مرده (پروتئولیز)، کاهش ورم و بهبود گردش خون موضعی میتواند موجب تسریع فرایند التیام شود. این مکانیسمها به صورت همزمان باعث کاهش درد میشوند.
اغلب مطالعات نشان دادهاند که بروملین در دوزهای مجاز، نسبتاً ایمن است؛ با این حال، در افرادی که داروهای ضد انعقادی مصرف میکنند یا دارای اختلالات انعقادی هستند، باید با احتیاط مصرف شود. همچنین افرادی که به آناناس آلرژی دارند ممکن است حساسیت نشان دهند. در هر صورت مشورت با پزشک در این خصوص ضروری است.
شواهدی وجود دارد که بروملین ممکن است خواص ضد انعقادی یا فیبرینولیتیک داشته باشد و در برخی منابع توصیه شده است که پیش از اعمال جراحی غیر ضروری، مصرف بروملین قطع شود؛ اما در مطالعاتی که بروملین پس از جراحی مصرف شده، افزایش معنیدار خونریزی مشاهده نشده است. بنابراین، تصمیمگیری باید براساس وضعیت بالینی فرد انجام شود.
پیناهیل یک محصول فرآوریشده و استاندارد حاوی ترکیب بروملین با دوز مشخص است که برای مصارف پزشکی تولید شده است. مصرف آناناس تازه ممکن است مقدار ناچیزی بروملین فراهم کند؛ اما دوز آن متغیر است و قابل اتکا برای کاربردهای درمانی نیست. محصولات دارویی یا مکمل استاندارد، قابلکنترلتر و با دوز معین هستند.
در مطالعات معمولاً دوزهای ۴۰۰ الی ۵۰۰ میلیگرم در روز برای ۳ تا ۷ روز پس از عمل مورد استفاده قرار گرفتهاند و در برخی موارد تا دو هفته ادامه داشتهاند. شروع مصرف معمولاً از روز عمل یا روز بعد از آن است؛ اما مدت و دوز دقیق باید با نظر پزشک تعیین شود.
پیناهیل برای بزرگسالان سالم و نرمال طراحی شده است؛ از این رو، افراد زیر ۱۸ سال، زنان باردار یا شیرده و کسانی که داروهای ضد انعقادی مصرف میکنند یا اختلال انعقادی دارند، باید پیش از مصرف با پزشک مشورت کنند. همچنین افرادی که سابقه حساسیت به آناناس دارند نیز باید در این خصوص، احتیاط کنند.
تمامی حقوق مادی و معنوی این وبسایت متعلق به شرکت آمیتیس نیک دارو میباشد و هرگونه کپی برداری از آن پیگرد قانونی دارد.
